برخی از روستاها مبتنی بر ویژگی¬های بستر طبیعی روستا توسعه می¬یابند و چگونگی تکوین خودبخودی روستا متاثر از چیستی بستر طبیعی آن شکل می¬گیرد. همچنین عوامل محیطی و اقتضاهای زمانه چون حصول امنیت در برخی موارد تاثیر-گذارند. اگرچه نمی¬توان تکوین و توسعه هر روستایی را تنها متاثر از یک عامل دانست، اما اولویت¬ بندی عوامل موثر بر چگونگی تکوین و توسعه روستاها را می¬توان شناسایی کرد.
آن¬چه در این¬خصوص در باب روستای فهرج جالب توجه است این که تکوین این روستا بیش از آنکه متاثر عوامل جغرافیایی و یا فرهنگی باشد، تحت تاثیر شیوه معیشت اهالی خویش بوده است. چرا که پس از تشکیل هسته اولیه روستا، رشد روستا هم¬راستا و در تعامل با مسیر قنات روستا شکل گرفته است، به روشنی می¬توان کشیدگی شمالی، جنوبی بافت تاریخی روستا را با امتداد قنات¬های روستا به صورتی منطبق بر هم شناسایی کرد.
اولین شکل از توسعه روستا در عصر حاضر در بخش غربی روستا شکل گرفته است. اگرچه محصول این توسعه قرابت چندانی با مشخصه¬های روستای کهن چه در مقام بافت و چه از حیث دانه ندارد، اما کشیدگی معنادار شمالی، جنوبی خویش را حفظ کرده است. البته به روشنی می¬توان چرایی این همسویی با بخش قدیمی روستا را نه در ارتباط با مسیر قنات بلکه به-واسطه وجود جاده اصلی درون روستا است که امتدادی شمالی، جنوبی دارد. در توسعه¬های متاخر روستا، کالبد روستا در کنار جاده اصلی مواصلاتی روستا به شهر گسترده شده است، پدیده¬ای که در سال¬های اخیر در اغلب روستاها قابل شناسایی است.
شهر قدیم فهرج که با نام فراخر و به معنی خوش آب و هوا می باشد حدود 8000 سال پیش به زیر آب رفته و بعد ها نام آن پرهشت می شود که مسیر آن از سمت مجموعه شهدای فهرج است که تا نزدیکی ریل شهر قدیم بوده است و با بروز سیل در 5000 سال پیش به زیر آب می رود. پس از فتح این شهر توسط اسلام نام آن فهرج نامیده شد. فهرج در پهلوی ساسانی پهره نامیده می¬شد که در ارتباط با کلمات پارسی پهرشت، پهله، فهله به مفهوم شهر، محل اجتماع، خانه و آبادی است.
